EWA URBAŃSKA

Napisz kilka słów o sobie - czyli zamiast życiorysu
Mam prawie czterdzieści lat, skończone czternaście lat temu studia historii sztuki na Uniwersytecie Warszawskim i "bywam" prowincjonalnym krytykiem sztuki.
Zapytana dlaczego pisuję recenzje, teksty do katalogów i inne "wynurzenia" odpowiadam - nie wiem...Może dlatego, że lubię. Może dlatego, że przyjemnie sobie wmawiać, że na prowincji coś się dzieje? Może dlatego, że zyskuję władzę oceny, sądzenia, a także możliwość prawienia złośliwości?
Podobno krytycy najczęściej wyrastają z niespełnionych artystów i takim przypadkiem w jakimś sensie jestem. Swojej pierwszej bydgoskiej szkole - liceum plastycznemu zawdzięczam dwie rzeczy: uświadomienie, że nigdy nie dobrym malarzem i szkoda dla mnie płótna i farb oraz - swoisty kontakt z obrazem nie tylko poprzez storię, przekaz bliski historykom sztuki, ale także przez samą materię, formę, kompozycję, ba, nawet przez konsystencję koloru. Tych wszystkich rzeczy tworzących obraz ( ale także rzeźbę, czy inne dzieło sztuki),wbijanych topornie w głowę ćwiczeniami i korektą, nigdy nie zdołałam zapomnieć. Zawsze raczej forma, chęć zrozumienia jak obraz "zrobiono", dlaczego tak nieodparcie przyciąga mój wzrok, prowadzi mnie do treści wewnętrznej płótna, do świata artysty...
Gdyby streścić w paru słowach dorobek krytyczny, to jest nim ponad 100 artykułów z lat 1994-2004 pisanych z mniejszym lub większym jadem, odwagą i ostrością oceny (lub jej brakiem). Do dziś lubię kilka tekstów - jedne za lirykę, inne za rzetelność (mam nadzieję), jeszcze inne za łatwość z jaką powstawały...najbardziej lubię te, które mogłam pisać o malarstwie mi bliskim.

Bibliografia

Publikacje książkowe:
Ewa Urbańska, Wiesława Wittek, "Plastyka 5 Poradnik dla nauczyciela", Wydawnictwo "Arka" Poznań 2001
Ewa Urbańska, Wiesława Wittek, 'Plastyka 6 poradnik dla nauczyciela", Wydawnictwo "Arka" Poznań 2002
Ewa Urbańska, Wiesława Wittek, "Plastyka 4 poradnik dla nauczyciela", Wydawnictwo "Arka" Poznań 2002

Teksty związane z nauczaniem przedmiotu "sztuka":
"Sztuka termin zbyt pojemny. Plastyka, muzyka, literatura siostry czy dalekie krewne?" "Forum humanistów" 2000/2001

Teksty krytyczne i katalogowe:
"Czym jest malarstwo - cztery impresje nt. formy", Kwartalnik Artystyczny nr 0 /94 1994 Bydgoszcz
"Portrety myśli"- o rzeźbie A. Dętkosia", EXIT Nowa sztuka w Polsce nr 3 (39) 1999
"II Olsztyńskie Biennale Plastyki" [wstęp], BWA Olsztyn 2001
"Aleksandra Simińska "Malarstwo" 1997 Bydgoszcz
"Aleksandra Simińska "Obrazy" 1998 Bydgoszcz
"Joanna Imielska "Obrazy" 1999 Poznań
"O malarstwie Joanny Stasiak" [w:] "Wystawa malarstwa Joanny Stasiak", Państwowa Galeria Sztuki Wieża Ciśnień, Konin 2000
"Alegoria malarstwa 2000 - o malarstwie Janusza Kaczmarskiego", Arkusz nr 4 (113)/2001
Joanna Imielska "Rysunek i malarstwo" 1999 Poznań
Joanna Imielska "Opowiadanie o czasie" 2001 Leszno
"Starość i artyści", Portret nr /
Grzegorz Pleszyński "Mgławica - działanie w przestrzeni wyizolowanej" BWA Bydgoszcz 1997
Danuta Michałowska Malarstwo BWA 1996
Anna Drejas Malarstwo rysunek BWA 1999
Kazimierz Drejas Malarstwo (Dualizm i jedność) BWA Bydgoszcz 2002

Teksty publikowane w Bydgoskim Informatorze Kulturalnym (BIK) w latach 1994 -2004 m.in.:
"Dokumenty rzeczowe - wystawa Jerzego Beresia w BWA" listopad 2004 11(352)XXX
"Koty chodzą własnymi drogami - artyści też" wrzesień 2004 9(350)XXX
"Gra w chińczyka - gra Chińczyka" BWA maj 2003 5 (338) XXIX
"DEKADA - plastyczne paszporty Polityki"(Muzeum Okręgowe) kwiecień 2003 4(337) XXIX
"Suplement - komentarz do wystawy malarstwa Jacka Malczewskiego w BWA" luty 2003 2(335) XXIX
"Adoramus Te! - inny obraz sacrum" (Robert Kaja, Marian Gromada i inni) grudzień 2002 12(333) XXVIII
"Sacrum we współczesnym malarstwie" (Eugeniusz Repczyński, Tadeusz Rupiewicz) styczeń 2002 1(324) XXVIII
"Obraz po wernisażu - wystawa artystów bydgoskich i niemieckich w Muzeum Okręgowym" grudzień 2001 12(323) XXVII
"Jubileusz, jubileusz - o malarstwie Jerzego Puciaty" listopad 2001 11(322) XXVII
"Ekwilibrystyka w zamkniętej przestrzeni - rzeźby Jerzego Kędziory" maj 2001 5(318) XXVII
"Czy instalacjonista bywa liryczny ?- Izabela Gustowska" marzec 2001 3(316)XXVII
"Portrety myśli II o rzeźbie A.Dętkosia" styczeń 2001 1(314) XXVII
"Opowiadania o znakach - .J. Imielska" styczeń 2001 1(314) XXVII
"Opowieści z kraju zabitego deskami - instalacje Radosława Gryty" październik 2000 10(311)XXVI
"Rekonstrukcja z fragmentów - Konstrukcja w procesie" wrzesień 2000 9(310) XXVI
"Wybór czternastu - fotografia" wrzesień 2000 9(310) XXVI
"Ogarniać całość - o fotografii" lipiec 2000 7-8 (309) XXVI
"Malarskie carpe diem - obrazy Juliusza Joniaka" maj 2000 5(307) XXVI
"Między malarską grafiką i graficznym malarstwem - Kuczmowie" kwiecień 2000 4(306) XXVI
"Prosto z Torunia - Zakład Malarstwa UMK przedstawia" kwiecień 2000 4(306) XXVI
"O papierach' Andrzeja Prokopiuka" marzec 2000 3(3050 XXVI
"Bezwymiar iluzji" - fotografia Jerzego Olka" marzec 2000 3 (3050 XXVI
"Szachista - o malarstwie Allana Rzepki" luty 2000 2(304) XXVI
"Ziemia, powietrze, niebo - instalacje" listopad 1999 11(301)XXV
"Oikos V - z pozycji malkontenta" wrzesień 1999 9(299) XXV
"Niedefiniowalne - tkaniny Wojciecha Sadleya" wrzesień 1999 9(299) XXV
"Tunel czasu - rzeźba warszawska końca wieku" kwiecień 1999 4(294) XXV
"Nikt nie jest sędzia we własnej sprawie- myśli oderwane na tle malarstwa A.Simińskiej" marzec 1999 3(293)XXV
"Obejść się smakiem - o Triennale grafiki '97" styczeń 1999 1 (291) XXV
"Malowane, zamalowane, ukryte - obrazy Danuty Ciechanowskiej" styczeń 1999 1 (291) XXV
"Sztuka jarmarku - jarmark sztuki. Obrazo-obiekty Iwony Liegmann" styczeń 1999 1 (291) XXV
"Między fascynacją estetyczną a kulturową. Współczesna sztuka Aborygenów w Muzeum Okręgowym" listopad 1998 11 (289) XXIV
"Biologiczne przędziwo - uogólnienia z wystawy retrospektywnej malarstwa Zygmunta Kotlarczyka" październik 1998 10 (288) XXIV
"Postacie rzeźby - rzeźba postaci - od idola po esej rzeźbiarski" październik 1998 10 (288) XXIV
"Kramik z grafikami" wrzesień 1998 9 (287) XXIV
"Pułapka - o majowej wystawie malarstwa Jana Cybisa w BWA" lipiec 1998 7-8 (285) XXIV
"Gesamtkunstwerk albo człowiek-orkiestra o Leszku Mądziku" maj 1998 5 (283) XXIV
"Tadeusz Boruta - malarz, teolog, egocentryk?" grudzień 1997 12 (278) XXIII
"Gobeliny w dawnym stylu - tkaniny Urszuli Plewki-Schmidt" wrzesień 1997 9(275) XXIII
"Summa picturesca - o malarstwie Barbary Jonscher" wrzesień 1997 9(275) XXIII
"Serce to najpiękniejsze słowo świata - instalacja" lipiec 1997 7-8 (273-274)
"Świadek i malarstwo - retrospektywna wystawa obrazów Edwarda Dwurnika" lipiec-sierpień 1997 7-8 (273-274) XXIII
"Aneks do symbolicznej interpretacji kolumny - Teresa Pastuszka-Kowalska 'świątynie naszej codzienności" czerwiec 1997 6 272) XXIII
"Senna menażeria Stanisława Tabisza" czerwiec 1997 6 (272) XXIII
"Przeczucie pejzażu. Malarstwo Doroty Jajko w Galerii '85" maj 1997 5 (271) XXIII
"Nieskończona skala - malarstwo Andrzeja Prokopiuka" kwiecień 1997 4 (270) XXIII
"Znaki zapytania - jakie ładne zdjęcie, akademicy z miasta Łodzi" marzec 1997 3 (269) XXIII
"Oikos III edycja - wokół idei domu" luty 1997 2 (268) XXIII
"Gladiator cierpienia 'Ecce homo' - malarstwo Mariana Czapli" luty 1997 2 (268) XXIII
"Z mądrości kobiecych - malarstwo Doroty Podlaskiej w Galerii Kantorek" styczeń 1997 1 (267) XXIII
"Japońskie ogrody spod Tatr - tkanina artystyczna Marka Kossowskiego" listopad 1997 11 (277) XXIII
"Dwugłos na tematy religijne w sztuce - na tle wystaw w BWA: świątek monumentalny - rzeźby Antoniego Rząsy, Malarz jednego tematu - Marian Gromada" grudzień 1996 12 (266) XXII
"Spór o figurację - Dekonstruktywiści gdańscy' kwiecień 1996 4(258) XXII
"To zabije tamto - grafika komputerowa" marzec 1996 3(257) XXII
"Jesień 95 - refleksje o październikowych i listopadowych wystawach BWA m.in. "enviroment jesienne Adam Brincken 1977/94", "Dekompozycje -wariacje na zadany temat grudzień 1995 12 (254) XXI
"Miejsce sztuki Bydgoszcz 1995 (o sztuce 1970-81 w Bydgoszczy) Muzeum Okręgowe" listopad 1995 11(253) XXI
"W poszukiwaniu koine - wystawa malarstwa "Znak, symbol, ślad"" wrzesień 1995 9 (251) XXI
"Dotykanie nierzeczywistości - wystawa instalacji interaktywnych Lynn Hersman" lipiec- sierpień 1995 7-8 (249-250) XXI
"Ironiczny antykwariat sentymentalny - rzeźby Krzysztofa Kędzierskiego" maj 1995 5 (247) XXI
"Obraz to kawałek płótna pokryty farbami w określonym porządku - o malarstwie A.Simińskiej" kwiecień 1995 4 (246) XXI
"Odprysk galaktyki - malarstwo Tadeusza Brzozowskigo w BWA" nr rok
"Wprawki na abstrakcje - pięciu z Salzburga" kwiecień 1994 4 (235) XX
"Czekając na zrozumienie - P.Badziąg w Galerii Kantorek" kwiecień 1994 4 (235) XX
"Barwa przestrzeni" [w:] Simińska [katalog towarzyszący wystawie Galerii In Spe, Warszawa 1997]
"Analiza czy adoracja przestrzeni malarskiej? O malarstwie Aleksandry Simińskiej", tekst niepublikowany, na zamówienie Galerii In Spe, 2003