JACEK ANTONI ZIELIŃSKI

Ukończyłem ASP w Warszawie w roku 1960. Za najważniejszych swoich profesorów uważam Stanisława Szczepańskiego i Tadeusza Kulisiewicza. W roku 1962 urządziłem pierwszą wystawę indywidualną. Przełomowymi momentami w mojej twórczości były lata 1964 i 1968. Rok`64 to plener w Jugosławii i odkrycie struktur skalnych. Rok`68 to wyciągnięcie konsekwencji z obrazów malowanych w Jugosławii: uogólnione spojrzenie na struktury przyrody, jako program malarski na wiele lat.
W okresie 1971 - 1981 prowadziłem w klubie Stowarzyszenia Pax w Warszawie galerię "Wystawy na Pięknej", która stała się w tym czasie azylem sztuki o głębszych treściach duchowych ( w tym także sztuki religijnej, ale nie wyłącznie). "Wystawy na Pięknej" zamknąłem 13 XII 1981.
W roku 1978 rozpocząłem organizowanie galerii muzealnej Krąg Arsenału w Gorzowie Wielkopolskim, poświęconej uczestnikom Ogólnopolskiej Wystawy Młodej Plastyki w warszawskim Arsenale (1955). Było to wynikiem mojego zbliżenia się do tego środowiska jeszcze w latach 60. Galeria, jako część Muzeum Okręgowego w Gorzowie, została otwarta - w postaci stałej ekspozycji - w roku 1989. Całość zbiorów była w roku 1992 w Warszawie eksponowana w Zachęcie. Obecnie galeria liczy około 500 obiektów malarstwa, rysunku i grafiki, utrzymuje kontakty z innymi muzeami i galeriami.
W okresie stanu wojennego parokrotnie uczestniczyłem w wystawach "kościelnych", ale nie był to główny nurt mojej działalności. Było nim współredagowanie czasopisma drugiego obiegu wydawniczego "Szkice" (1984 - 1989), jedynego wówczas niezależnego głosu naszego środowiska oraz zorganizowanie niezależnej Galerii Stowarzyszenia Historyków Sztuki w Warszawie. Galeria istniała w latach 1984 - 1989.
Wymienianie własnych realizacji malarskich jest mniej efektowne. Liczą się udziały w wystawach. Z tych osobiście najwyżej cenię sobie wystawy "Metafora - Kosmos" (1977) i "Metafora- Przestrzeń" (1978) w Muzeum Lubelskim, " Dokumenty rzeczywistości" (1979) i "Koncepcje przestrzeni w sztuce współczesnej" (1984) w Muzeum Narodowym w Warszawie (obie ze zbiorów Muzeum).
Często wypowiadam się w rysunku lub w technikach z pogranicza rysunku i malarstwa, wymienię więc wszystkie świetne wystawy rysunku organizowane przez Muzeum Sztuki Współczesnej w Radomiu, jak "Rysunek i opis" (1980), "10 lat później" (1992) lub "Rysunek na koniec wieku" (2000); również "Rysunek - pierwszy zapis" w Muzeum im. Dunikowskiego (1995) i " Rysunek `97" w warszawskim Domu Artysty Plastyka.

Za najważniejsze swoje wystawy indywidualne uważam obie wystawy w "Kordegardzie" (1976, 1993), " Motyw zimowy" w Domu Artysty Plastyka (1980), wystawę w Galerii "Studio" (1985) oraz wystawy w Muzeum Lubelskim (Zamek, 1993 - mutacja wystawy z "Kordegardy" z istotnymi zmianami) i w Muzeum Sztuki Współczesnej w Radomiu (1994).
I wreszcie "Światła nocy oraz inne prace z lat 1968 - 1999" w Domu Artysty Plastyka w Warszawie (1999/2000). Ta wystawa, w uszczuplonym zakresie, była powtórzona w Rzeszowie w roku 2000.

W ostatnich latach powracam do tematów, które zajmowały mnie od początku (np. las ), ale także próbuję realizować coś, co pociągało mnie od dawna, raczej jako marzenie: obraz nieba gwiaździstego.

Bibliografia:

WYBRANE publikacje w czasopismach z lat 1967 - 2003
"Sziwa, czyli harmonia i chaos". Miesięcznik Literacki nr 9/1967 [esej o dawnej estetyce Dalekiego Wschodu i jej związkach z nowoczesną sztuką Zachodu]
"Śladem Tadeusza Makowskiego. Z rozmów z Rozalią Hammer w Paryżu",
Miesięcznik Literacki nr 5/1970
"Dopływając do Luwru. Kartki z dziennika". Miesięcznik Literacki nr 12/1970
"Čiurlionis i jego wizja czasoprzestrzeni". Sztuka nr 5/1975
"Na przykładzie Arsenału", Kultura (tygodnik) nr 13, 29. III 1981
"Puste miejsce w świadomości artystycznej". Kultura (tygodnik) nr 37, 13. IX 1981

Szkice [czasopismo artystyczno-społeczne wychodziło w obiegu niezależnym w latach 1984- 1989. Barbara Majewska była założycielką i naczelną redaktorką pisma]:
"Kusiciel Mefisto i etos artysty" [artykuł wstępny], pseud. Jan Marena, nr 1/1984
"Sztuka jest obszarem wolności, ale..." [artykuł wstępny], pseud. Jan Marena, nr 2/1985
"Przypowieść o kamieniu i drzewie" [polemika z artykułem Wiesława Juszczaka "Przypowieść o liliach i krukach" z miesięcznika Znak], pseud. Czesław Orzech, nr 3/1986
"Piaskarze i asfalciarze. Wprowadzenie w malarstwo Jana Dziędziory (1926 - 1987)", pseud. Czesław Orzech, nr 6/1987
"Poszukiwanie prawdy o Józefie Chełmońskim", pseud. Czesław Orzech. nr 8/1988
"Śmiesznie i gorzko" [esej o powieści Miroslava Krležy "Bankiet w Blitwie"], pseud. Jan Marena. nr 8/1988
"Czym mogłoby być malarstwo", pseud. Czesław Orzech. nr 9/1989
"Galeria Krąg Arsenału" [o historii i założeniach galerii muzealnej w Gorzowie Wielkopolskim], pod własnym nazwiskiem. nr 10/1989
"Szkicownik z Tybetu", pod własnym nazwiskiem. nr 10/1989.

"Przestrzeń symetryczna". O Čiurlionisie z Jackiem Antonim Zielińskim rozmawiała Barbara Zbrożyna, Przegląd Literacki nr 5 (26), 28 V 1993
"Čiurlionis i jego wizja czasoprzestrzeni" [wersja rozszerzona], Konteksty nr 3-4/1993, Instytut Sztuki PAN.F
"Moja odpowiedź na pytanie Piłata", Pokaz - Pismo Krytyki Artystycznej nr 3/1994 [Polemika z E. Grabską]
"Noc rozjaśniana". Pokaz nr 2/1996 [o P. Brykalskim]
"Malarstwo około 1956 roku". Pokaz nr 3-4/1996
"W centrum wszechświata. Notatki z września 2001", [o obrazie M. K. Čiurlionisa "Rex"] Fraza nr 4/2002

Kwartalnik Fraza, Rzeszów - teksty fabularne:
"Jasno, świeżo, zielono", nr 11 - 12 /1996
"Strażnik progu", nr 3 /1997
"Kosmos Jakuba Laverdon", nr 2- 3/1999
"Głupiec, Wisielec i Księżyc", nr 4/2001

Miesięcznik Arkusz, Poznań -cykl artykułów o malarzach - Krąg Arsenału:

"Oko myślące" [o Przemysławie Brykalskim] nr 1/1998
"Życie spełnione w obrazach" [o Magdalenie Rudowskiej] nr 1/2000
"Obrazy źle malowane" [o Marku Oberländerze] nr 5/2000
"Pole świata Barbary Jonscher", nr 8/2000
"Warszawski Sybirak" [o Janie Dziędziorze] nr 10/2000
"Twarz człowieka" [o Andrzeju Wróblewskim] nr1/2001
"W surowym świecie piękna" [o Jacku Sienickim] nr 5/2001
"Polowanie na człowieka" [o Izaaku Celnikierze] nr 7/2001
"Raj utracony" [o Jacku Sempolińskim] nr 10/2001
"Rytm kosmosu" [o Gabrieli Obrembie] nr 12/2001
"Znaki, znaczenia" [o Teresie Mellerowicz] nr 4/2002
"Między Świdrem a Świątynią" [o Witoldzie Damasiewiczu] nr 8/2002
"Dramat cichego życia" [o Alinie Klimczak] nr 11/2002
"Z pogranicza różnych rzeczywistości" [o Janie Tarasinie, Jerzym Tchórzewskim, Bartłomieju Kurce i Henryku Błachni] nr 5/2003

Zeszyty Naukowe Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie:
"Stanisław Szczepański - malarstwo, myśl, nauczanie". Zeszyty Naukowe Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, zeszyt 2/22/1988
"Szkice o malarstwie i strukturze materii". Zeszyty Naukowe Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, zeszyt 1/31/1991

Publikacje książkowe wydane w latach 1965-2003:
"Prawdziwe pozory sztuki nowoczesnej", Instytut Wydawniczy Pax, Warszawa 1965
"O widzeniu artystycznym". Wydawnictwo Związkowe, Warszawa 1966
"Wiadomości o sztuce", podręcznik dla II klasy liceów ogólnokształcących. Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych, Warszawa, wydanie I 1968, wydanie XIV (ostatnie) 1986
Jacek Antoni Zieliński, Joanna Stasiak, "Wiedza o sztuce", podręcznik dla szkół podstawowych. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa, wydanie I 1996, wydanie II 1998
Jacek Antoni Zieliński, Joanna Stasiak, "Wiedza o sztuce", przewodnik dla nauczycieli. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1998
"Wiedza o sztuce. Widzenie artystyczne", książka dla nauczycieli. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1999
Jacek Antoni Zieliński, Joanna Stasiak, "Świat sztuki", podręcznik dla gimnazjum. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 2003
Jacek Antoni Zieliński, Joanna Stasiak, "Świat sztuki", poradnik dla nauczyciela i program nauczania plastyki. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 2003
"List na otwarcie wystawy malarstwa Joanny" [w:] "Joanna Stasiak, wystawa malarstwa 20 III 1998- 20 IV 1998", Galeria In Spe, Warszawa 1998
"Człowiek i przestrzeń mityczna" [w:] "Joanna Stasiak, wystawa malarstwa. Człowiek i przestrzeń mityczna", Galeria Sztuki Współczesnej w Olsztynie, Olsztyn 2003

"Od warszawskiego Arsenału do gorzowskiego spichlerza, Galeria "Krąg Arsenału", [w:] "Sztuka "zaangażowana" - mity i szanse. Materiały seminaryjne", Gorzów Wlkp.-Gościkowo/Paradyż 2003